Taalunie?

Nederlandse windmolens en Vlaamse donquichotterie?Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder do, april 15, 2010 09:39:45

"Wie het principe van de standaardtaal zelf aan de kaak stelt begaat een donquichotterie die in de hedendaagse verhoudingen in uitgeefland alleen maar zou leiden tot nodeloze conflicten en frustraties. Maar als het de bedoeling is dat Vlamingen van hun objectieve handicaps [eigen nadruk] troeven maken, dan kan het geen kwaad dat ze zich een genuanceerd beeld vormen van de beperktheid van sommige Noord-Nederlandse taalconventies. [eigen nadruk] Alleen dan kunnen zij duidelijk maken dat hun eventuele gebruik van afwijkende, gewestelijke wendingen geen zwaktebod hoeft te zijn maar een keuze is: alleen dan kunnen zij de confrontatie met de normaliseringsreflexen van correctoren, persklaarmakers en redacteurs zelfbewust aangaan. (Hofstede, 2007, p. 15)"

BRON: Hofstede, R. (2007). Het gebod van Bernlef. Filter. Tijdschrift over vertalen, 14(2), 13-15.

"Objectieve handicaps"? Indien dit slaat op ons taalgebruik (en niet het taalprestige van onze taalvariant) vrees ik dat zulke woorden uit Nederlandse mond weer eens ongelooflijk pedant overkomen. Spijtig, aangezien Hofstedes (Nederlandse) standpunten (cfr. "de beperktheid van sommige Noord-Nederlandse taalconventies") verder niet eens zo slecht zijn. Hoewel het bovenstaande wel doet vermoeden dat het Belgisch-Nederlands enkel als "exotisme" in de Nederlandstalige (vertaalde) literatuur geapprecieerd kan worden.

Hoe langer hoe meer lijkt de vertaalwetenschappelijk theorie over postkolonialisme en de (on)macht van de vertaler (cfr. Tymoczko, Gentzler,...) ook verdacht toepasbaar op ons vertaalgebied te worden: "differences in cultural power and prestige manifestly affect every level of choice in translation" maar ook - en dat lijkt me misschien wel het grootste probleem: "the postcolonial case studies I have explored indicate that self-censorship is even more operative than institutionalized censorship [...] This type of self-censorship in translation can be analyzed as a form of hegemony, where it involves the translators acceptance of dominant values in hopes of putative benefits (for example, the use and approval of the translation by a dominant audience or an audience not engaged in cultural resistance); in such situations the translator becomes the classic subaltern. (Tymoczko, 2007, S. 199f)"

Waarde noorderbuur, waar zijn die windmolens?

een verzameling Zuid-Nederlandse varianten?Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder wo, april 14, 2010 11:52:15

"In Nederland zouden we meer open moeten staan voor de culturele inbreng van Vlaamse vertalers. Want achter die 'rare' woorden gaat een rijke cultuur schuil. Ik wil er nadrukkelijk niet voor pleiten dat fouten tegen het Nederlands worden goedgepraat, maar ik pleit er wel voor dat literaire uitgevers en collega-vertalers in workshops toleranter worden ten aanzien van Zuid-Nederlandse varianten [eigen nadruk]. (Schyns, 2002, p. 39)"

"De meeste Nederlanders weten weinig of niets van deze historische ontwikkelingen. […] Het is schrikbarend hoe weinig sommige Nederlanders weten van hun zuiderburen [eigen nadruk], van de taal die ze spreken en het land waarin ze wonen. Voor sommige Nederlanders is België verder weg dan Italië. (Schyns, 2002, p. 41)"

"Hoewel Vlamingen een zeer rijke woordenschat hebben, staan Nederlanders daar zeer gereserveerd tegenover. Heel gauw noemen ze iets plechtig dat voor een Vlaams oor heel gewoon is. Nederlanders zouden wat mij betreft ten aanzien van die woorden toleranter mogen worden en niet meteen op tilt moeten slaan als ze een Zuid-Nederlandse variant horen, of lezen in een vertaling [eigen nadruk]."


BRON: Schyns, D. (2002). Wie heeft er schrik van Zuid-Nederlands? Pleidooi voor een tolerantere houding ten aanzien van Zuid-Nederlandse taalvarianten. Filter. Tijdschrift over vertalen, 9(4), 37-45).


Een mooi standpunt. Ik vraag me alleen af waarom Schyns het hier over "Zuid-Nederlandse varianten" en "een Zuid-Nederlandse variant" heeft. Hoeveel "Zuid-Nederlandse varianten" zijn er dan? En vooral: welke "varianten" bedoelt ze? In hetzelfde artikel schrijft ze: "We moeten in Nederland niet denken dat er in het Zuiden een verzameling dialecten [eigen nadruk] wordt gesproken (Schyns, 2002, p. 44)". Hiermee lijkt ze dus het bestaan van de (of "een"?) Belgisch-Nederlandse standaardvariant te erkennen en wat verder schrijft ze ook: "Vlaamse vertalers voldoen misschien niet aan de 'randstadnorm', maar wel aan de eisen van het Standaardnederlands. [eigen nadruk] (Schyns, 2002, p. 44)". Wanneer we het over een taalnorm voor het hele taalgebied hebben, kan toch enkel "het" Standaardnederlands in aanmerking komen en niet "een van de" varianten?

Misschien moet er dringend onderzoek gedaan worden naar "het Belgisch-Nederlands", bij mijn weten werd er tot op heden enkel over de "tussentaal", het "verkavelingsvlaams", gekibbeld en spreken neerlandici elkaar tegen wanneer het over een (de?) Belgische standaardvariant gaat: bestaat ze of niet?
Anders dan bij het zogenaamde "verkavelingsvlaams", de informele Belgisch-Nederlandse omgangstaal (spreektaal dus), dat volgens velen niet "bovengemeenschappelijk" (de term "bovengewestelijk" zou zich tot het Vlaams Gewest kunnen beperken en zo het Brussels Hoofdstedelijk Gewest - waar ook nog altijd Nederlands gesproken wordt - kunnen uitsluiten) en homogeen (genoeg) is, is men het er in elk geval wel over eens dat de standaardisering van de Belgisch-Nederlandse schrijftaal "geslaagd" is (cfr. Cajot in Ons Erfdeel 2010(1)).

"het Nederlands zo goed mogelijk beheersen"?Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder wo, april 07, 2010 15:03:17

"Al met al is het beeld duidelijk: uitgevers vinden dat Vlaamse vertalers moeten proberen het Nederlands zo goed mogelijk te beheersen [eigen nadruk]. Principieel vasthouden aan afkeer van 'taalimperialisme' is gewoonweg onverstandig [eigen nadruk] als je een vertaalcarrière ambieert. (Nederlandse Taalunie, 2008, p.22)"

BRON: Nederlandse Taalunie (2008). Literair vertalen: van twee kanten bekeken. Vertalers en uitgevers aan het woord. Geraadpleegd op 4 april 2010, via http://media.taalunieversum.org/taalunie/publicaties/Literair_vertalen.pdf.

Wat in de discussie over Vlaamse literaire vertalers opvalt, is dat er blijkbaar per definitie van een gebrekkige kennis van het Nederlands bij de Vlamingen uitgegaan wordt. Vlamingen kennen geen Nederlands. De Nederlanders verstaan hun Belgisch-Nederlands niet en wanneer die het niet verstaan, kan hun Nederlands bezwaarlijk nog Nederlands genoemd worden.

De grootste verschillen tussen de twee standaardvarianten zijn op lexicaal vlak te vinden. Vlaamse vertalers worden ertoe verplicht Belgisch-Nederlandse woorden en uitdrukkingen* te weren omdat Nederlanders daar nu eenmaal niet mee vertrouwd zijn en ze bijgevolg niet (zouden) begrijpen. En wanneer die Nederlandse pendanten niet in ons deel van het taalgebied verstaan worden, is dat ons probleem en eens te meer het bewijs van onze gebrekkige kennis van het Nederlands? Wanneer Vlaamse vertalers "het" Nederlands "niet goed genoeg beheersen" (zie citaat hierboven) en dus die "vreemde" Belgisch-Nederlandse woorden en uitdrukkingen laten staan, worden ze er achteraf uitgehaald door een – bij voorkeur Nederlandse - corrector. Maar dit repressief optreden van uitgeverijen tegen de Belgisch-Nederlandse woordkeuze zorgt er net voor dat Belgisch-Nederlands inderdaad een vreemde taalvariant zal blijven (voor Nederlanders). En zo is de cirkel rond.

Waarom maken we Nederlanders dan niet vertrouwd met het Belgisch-Nederlands door net ons Nederlands bewust te laten staan in onze literatuur en literaire vertalingen? Dat kan bovendien HET Nederlands verrijken. Spreken wij dan niet dezelfde taal? Waarom wordt elke mogelijke inbreng van onze kant in de kiem gesmoord? Het belang van vertalingen in de ontwikkeling en vorming van talen in kleine taalgebieden, waarin meer vertalingen gepubliceerd worden dan literatuur van eigen bodem, wordt bovendien enorm onderschat.

De Nederlandse Taalunie mag de discriminatie van Vlamingen op de literaire vertaalmarkt dan wel "onaanvaardbaar en onbegrijpelijk" noemen maar de oplossingen die ze aanbiedt (Vlamingen het Noord-Nederlands bijbrengen in mentoraten en duovertalingen van Vlamingen met Nederlanders promoten), laten – op zijn zachtst gezegd - te wensen over. Zeker wanneer die voorstellen uitgerekend van een organisatie komen die pretendeert achter een gemeenschappelijk taalbeleid van Nederlanders en Vlamingen te staan. Hoewel ze de Belgisch-Nederlandse standaardtaalvariant erkent, treedt de Taalunie zo paradoxaal genoeg al even repressief tegen die standaardtaalvariant op als de uitgeverijen.


*Ter info, enkele voorbeelden van Belgisch-Nederlandse woorden en uitdrukkingen: achterophinken, een dovemansgesprek, een gunstprijs, de hoofdvogel afschieten, laattijdig, mispeuteren, zich ergens bij neerleggen, ongeletterd, niet aan zijn proefstuk (toe) zijn, een stadskanker, tekeergaan als een duivel in een wijwatervat,...

"de achterliggende vraag naar de legitimiteit"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder wo, maart 31, 2010 15:00:36

Aangezien Nederlanders volgens velen meer recht van spreken hebben wanneer het over onze gemeenschappelijke taalnorm gaat, bij dezen een opmerking van Nederlands vertaler Rokus Hofstede na de studiedag over "de positie van de Vlaamse literair vertaler in het letterenveld" (05/2007) over onze standaardtaal:

"Intussen was de discussie zozeer gericht op het formuleren van positieve actiepunten, dat de achterliggende vraag naar de legitimiteit van een door iedereen geaccepteerde en voor iedereen acceptabele standaardtaal niet meer werd gesteld [eigen nadruk]. En dat terwijl, van alle literaire bedrijvigheden, vertalen stellig de activiteit is die aan het onuitputtelijke thema van de Vlaams-Nederlandse taalverschijnselen de bewonderenswaardigste ressources biedt. (Hofstede, 2007, p. 14)"

BRON: Hofstede, R. (2007). Het gebod van Bernlef. Filter. Tijdschrift over vertalen, 14(2), 13-15).

"Vlaamse boeken zijn Nederlandser dan Nederlandse"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder di, maart 30, 2010 10:06:18

Hans Vandevoorde (Vlaams filoloog):

"Pas op. Ik pleit helemaal niet voor het toelaten van gallicismen, germanismen en anglicismen of andere taalfouten, maar voor een tolerantie waar het gaat om algemeen Zuidnederlands taalgebruik [eigen nadruk].

Vlaamse boeken zijn Nederlandser dan Nederlandse. [eigen nadruk] […]

Vlaamse uitgevers, of wat daar nog van overblijft, censureren hun vertalers weg [eigen nadruk]. Zij willen hun boeken de grens overkrijgen, dus verkiezen zij te werken met Nederlandse vertalers. Van hen zijn ze tenminste zeker dat zij Nederlands kennen [eigen nadruk]. (De Jong-van den Berg, 1998, p. 81)"

BRON: De Jong-van den Berg, N. (1998). Literaire vertaling in Nederland en Vlaanderen: tussen kunst en beleid. In H. Bloemen, J. Hulst, N. de Jong-van den Berg, C. Koster & T. Naaijkens (red.), De kracht van vertaling: Verrijking van taal en cultuur (pp. 77-86). Utrecht: Platform Vertalen & Vertaalwetenschap.

Dat een filoloog gallicismen, germanismen en anglicismen (ook wel barbarismen genoemd) als "taalfouten" omschrijft, vind ik op zijn minst opmerkelijk: deze filoloog schijnt uit te gaan van een zuivere taal die tegen barbaarse invallen beschermd moet worden? Bovendien is het zeer de vraag wat hij met die "andere taalfouten" bedoelt? Al even barbaarse Belgisch-Nederlandse woorden of uitdrukkingen zoals: academicus, kinderanimatie, van de hemelse dauw leven, fusioneren, geen graten in iets vinden,...? Zo neemt Vandevoorde een tegenstrijdige positie in wanneer hij pleit voor "tolerantie waar het gaat om algemeen Zuidnederlands". Vele Belgisch-Nederlandse uitdrukkingen zijn nu eenmaal letterlijke vertalingen uit het Frans (d.w.z. gallicismen). Onze Belgische geschiedenis of het directe taalcontact met het Franse taalgebied in ons land zou daar wel eens "voor iets tussen kunnen zitten" (om het met nog zo'n Belgisch-Nederlandse uitdrukking te verwoorden).

"Pleidooi voor taalvermenging"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder ma, maart 29, 2010 16:53:48

A) "Pleidooi voor taalvermenging"


"Er zijn dus kleine verschillen tussen standaard Zuid-Nederlands en standaard Noord-Nederlands, maar het is mijns inziens erg jammer en ergerlijk dat men in het Noorden denkt de wijsheid in pacht te hebben. [eigen nadruk] We moeten in Nederland niet denken dat er in het Zuiden een verzameling dialecten wordt gesproken. Ik heb meermaals gemerkt dat Nederlanders met een beperkte woordenschat en een verantwoordelijke functie (eindredacteur van een boekenbijlage om maar een voorbeeld te noemen) alles wat ze niet kennen als 'Vlaams' bestempelen. [eigen nadruk] (Schyns, 2002, p. 43f)"

"De levendigheid en rijkdom van het Nederlands wordt mede gevoed door het taalgebruik van onze zuiderburen en we doen onszelf tekort als we ons daar willens en wetens van afsnijden. [eigen nadruk] Vlaamse vertalers voldoen misschien niet aan de 'randstadnorm', maar wel aan de eisen van het Standaardnederlands. [eigen nadruk] Ons oor moet gewoon gaan wennen aan een iets ander geluid. (Schyns, 2002, p. 44)"

"Het wordt hoog tijd om het tij te keren, de taal van het Noorden mag soms best iets Zuidelijk gekleurd zijn; we hoeven er geen hek omheen te plaatsen. Dat zou te zot voor woorden zijn. (Schyns, 2002, p. 45)"

Zie ook: We mogen de Zuid-Nederlandse taalvariant niet weren (Désirée Schyns, Departement Vertaalkunde Hogeschool Gent - 16/07/03)

BRON: Schyns, D. (2002). Wie heeft er schrik van Zuid-Nederlands? Pleidooi voor een tolerantere houding ten aanzien van Zuid-Nederlandse taalvarianten. Filter. Tijdschrift over vertalen, 9(4), 37-45).

Dit is eens een mening uit Nederlandse hoek: Désirée Schyns geeft vertaalcolleges aan de Hogeschool Gent. Blijkbaar zijn er ZELFS Nederlanders die van mening zijn dat Vlamingen HET Nederlands kunnen verrijken. Toch is het zo dat misschien vooral Vlamingen, bijvoorbeeld in neerlandistieke kringen, sceptisch tegenover het taalgebruik van de Vlamingen staan. Misschien kan een artikel als het bovenstaande hen overtuigen?


B) "Pleidooi voor een transnationale en transcontinentale taal"


Actueler is een bijdrage van Désirée Schyns en (Fransman) Philippe Noble in Ons Erfdeel (2008, 2), waarin ze het volgende beweren: "Als je niet wil dat beide varianten uit elkaar groeien [...] dan moet je je volgens ons veel toleranter opstellen ten opzichte van varianten. [...] De norm in het Nederlandse taalgebied zou dus wat ons betreft ruimer opgevat moeten worden."
Wat verder luidt het: "Wij denken echter, uitgaande van onze eigen ervaring als migranten binnen het Nederlandse taalgebied, dat naarmate je meer en beter kennis neemt van de "perifere varianten", je vanzelfsprekend ook meer tolerantie voor deze varianten kweekt. Met andere woorden: je verruimt gaandeweg je eigen norm."

Dat kan ik alleen maar onderschrijven.

BRON: Schyns, D. & Noble, P. (2008). Neerlandofonie. Pleidooi voor een transnationale en transcontinentale taal. Ons Erfdeel, 2008(2), 98-107).

Ook online: http://www.onserfdeel.be/pdf/schynsnoble.pdf

"In het Nederlands vertalende Vlaamse vertalers hebben geen enkele invloed op de Nederlandse taal"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder zo, maart 28, 2010 12:36:23

Niet alleen de literatuur van eigen bodem maar - zeker in kleinere taalgebieden - ook vertaalde literatuur spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van een taal en haar norm. In 1998 werden zowel Vlaamse als Nederlandse vertalers geïnterviewd en een van de vragen, die zij kregen, was of ze effectief vonden dat ze een rol spelen in de ontwikkeling van het Nederlands. Frans Denissen, nestor van de Vlaamse vertalers, reageerde als volgt:

"In het Nederlands vertalende Vlaamse vertalers hebben geen enkele invloed op de Nederlandse taal, aangezien hun eventuele taalvernieuwende vondsten, [eigen nadruk] ook als die door de oorspronkelijke tekst zijn ingegeven, door hun redacteur op één hoop zullen worden gegooid met hun al dan niet denkbeeldige 'vlamismen" of 'belgicismen', [eigen nadruk] en genadeloos zullen worden weggebrand. [eigen nadruk] […] Vaak is de redenering: dit woord of deze uitdrukking ken ik niet, dus zal het wel Vlaams zijn [eigen nadruk]. (De Jong-van den Berg, 1998, p. 80)"

"Allochtonen, minderheden, zonderlingen: geen land behandelt ze zo tolerant als Nederland. Maar laat in een vertaling geen onvertogen (lees: Vlaams) woord vallen [eigen nadruk]. (De Jong-van den Berg, 1998, p. 80)"

"Een twijfel, tot slot. Ik heb het de hele tijd over Nederland en Vlaanderen gehad. Maar is het niet eerder: de Randstad versus al de rest? Misschien zijn niet allen de Vlamingen de 'de negers van de Nederlandse taal' [eigen nadruk]. (De Jong-van den Berg, 1998, p. 80)"

BRON: De Jong-van den Berg, N. (1998). Literaire vertaling in Nederland en Vlaanderen: tussen kunst en beleid. In H. Bloemen, J. Hulst, N. de Jong-van den Berg, C. Koster & T. Naaijkens (red.), De kracht van vertaling: Verrijking van taal en cultuur (pp. 77-86). Utrecht: Platform Vertalen & Vertaalwetenschap.

"Vertaling speelt een rol in de ontwikkeling van de Nederlandse taal en letteren"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder za, maart 27, 2010 17:24:30

"In de neerlandistiek lijkt meer en meer het besef door te breken dat vertaling een rol speelt in de ontwikkeling van de Nederlandse taal en letteren [eigen nadruk] en dat de geschiedenis van de Nederlandstalige literatuur onlosmakelijk verbonden is [eigen nadruk] met de geschiedenis van het vertalen in het Nederlands. (Bloemen et al., 1998, p. 7)"

BRON: Bloemen, H. (1998). De kracht van vertaling: Verrijking van taal en cultuur. Utrecht: Platform Vertalen & Vertaalwetenschap.

Ik denk dat hier misschien vooral aan toegevoegd moet worden dat er in ons taalgebied meer literatuur vertaald wordt dan geschreven (zie citaat onderaan). Maar het is wel zo dat sommige uitgeverijen langzaamaan minder allergisch reageren op het Vlaamse literaire idioom en in die zin meer open staan voor een Vlaamse bijdrage aan de ontwikkeling van de Nederlandse taal. Vreemd genoeg geldt deze tolerantie niet voor de naar het Nederlands vertaalde literatuur.

"Vertalingen vormen een belangrijk segment van de Nederlandstalige boekenmarkt. Meer dan de helft van de fictietitels die in Vlaanderen en Nederland verschijnen is uit een andere taal vertaald [eigen nadruk]. (Humbeeck, 2006, p. 6)"

BRON: Humbeeck, K. (2006). Literair vertalers naar het Nederlands: Een veldanalyse. Filter. Tijdschrift over vertalen, 13(2), 6-16).

"Onderschikking van het Zuid- aan het Noord-Nederlands"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder vr, maart 26, 2010 14:20:48

Een beschouwing bij "het Nederlandse taalgebied":

"De uitdrukking 'het Nederlandse taalgebied' suggereert integratie waar in de praktijk sprake is van onderschikking van het Zuid- aan het Noord-Nederlands [eigen nadruk]: Nederlandse uitgeverijen werken bij voorkeur niet met Vlaamse vertalers en bij Vlaamse uitgeverijen werkt men, uit vrees de boeken de grens niet over te zullen krijgen, liever met Nederlandse vertalers – kwestie van zelfcensuur. (De Jong-van den Berg, 1998, p. 78)"

BRON: De Jong-van den Berg, N. (1998). Literaire vertaling in Nederland en Vlaanderen: tussen kunst en beleid. In H. Bloemen, J. Hulst, N. de Jong-van den Berg, C. Koster & T. Naaijkens (red.), De kracht van vertaling: Verrijking van taal en cultuur (pp. 77-86). Utrecht: Platform Vertalen & Vertaalwetenschap.

"De Vlaams-Nederlandse taalpolitiek"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder do, maart 25, 2010 10:16:49

Griet van Raemdonck is een Vlaamse vertaalster van kinder- en jeugdboeken. In vergelijking met volwassenliteratuur worden voor kinder- en jeugdliteratuur meer Vlaamse vertalers geëngageerd (waarschijnlijk omdat daar ook gevestigde auteurs - zoals Bart Moeyaert - bij zijn). Maar ook hier wordt de discriminatie van Vlaamse vertalers gehekeld. Nadat ze het gebrek aan subsidies voor literaire vertalers in België heeft aangeklaagd, antwoordde ze het volgende in een interview:

"Mijn grootste probleem wat het werk betreft, ligt in de Vlaams-Nederlandse taalpolitiek. Een Vlaming wordt automatisch gediscrimineerd als vertaler. [eigen vetdruk] Men gaat er vanuit dat de 'Vlaamsismen' een slechte invloed zullen hebben op de verkoop. De grote schrik van de uitgevers is dat je een recensie zou krijgen met de opmerking dat je taal 'Vlaams' gekleurd is. (Van Raemdonck, 1999, p. 234)"

Daarop volgt wat later haar voorstel:

"Zo zou volgens mij dat probleem van noord en zuid goed opgelost kunnen worden: een Vlaamse vertaler met een Nederlandse corrector en een Nederlandse vertaler met een Vlaamse corrector. We hoeven toch niet allemaal 'randstad-Hollands' te gaan schrijven! [eigen vetdruk]"

BRON: Van Raemdonck, G. (1999). "Een boek vertalen, is een boek herschrijven". Leesidee jeugdliteratuur, 1999, Nummer 5, 229-238.

Haar voorstel lijkt mij echter weinig zinvol: een Vlaams vertaler met een Nederlandse corrector? Zo is de situatie nu al in de meeste uitgeverijen waar een Vlaming dan al literatuur mag vertalen en van samenwerking is daar nauwelijks sprake. Vertalers krijgen niet altijd de "correcties" van de correctoren te zien. Vlamingen en Nederlanders naar compromissen laten zoeken om zo tot een neutraal Nederlands te komen (dat zowel een Nederlander als een Vlaming verstaat en vooral: waarin ze zich beiden kunnen herkennen), kan vervlakt taalgebruik tot gevolg hebben en zo afdoen aan de kwaliteit van de vertaling.

Er is volgens mij vooral nood - bij zowel Nederlanders als Vlamingen overigens - aan een mentaliteitsverandering: wanneer we willen volhouden dat we dezelfde taal spreken en daarin willen blijven geloven, moet onze taalnorm dringend toleranter worden ten opzichte van Belgische invloeden. Want indien onze "vreemde" Belgisch-Nederlandse woorden niet ingeburgerd raken, zal het Belgisch-Nederlands inderdaad vreemd blijven.

"Vertalingen van Vlaamse makelij"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder wo, maart 24, 2010 16:12:29

Over de wanverhouding op de Nederlandstalige vertaalmarkt:

"Terwijl in literatuurgeschiedenissen de verhouding tussen Vlamingen en Nederlanders doorgaans één op de drie is, blijkt amper één op de tien literaire vertalingen van Vlaamse makelij, en als je afziet van kinder- en jeugdliteratuur gaat het zelfs maar om een paar schamele procenten [eigen nadruk]. (Hofstede, 2007, p. 5)"

BRON: Hofstede, R. (2007). De paradox van Denissen. Filter. Tijdschrift over vertalen, 14(1), 5-7.



"Het Vlaams literair idioom"Taalunie?

Geplaatst door Reglindis De Ridder wo, maart 24, 2010 01:14:42

Clem Robyns wijst terecht op de - volgens mij zwaar onderschatte - gevolgen van een onvoorwaardelijk eenzijdige aanpassing aan de Noord-Nederlandse norm.

"Hoewel er nog steeds veel Nederlandse uitgevers en critici zijn die vinden dat Vlamingen helemaal niet kunnen schrijven, staat men Vlaamse literaire auteurs toch steeds vaker toe een meer specifiek Vlaams idioom te gebruiken. Dit idioom is echter taboe in vertalingen van literaire teksten door Vlaamse vertalers [eigen nadruk]. Op die manier bevestigen vertalingen een specifieke definitie van cultuur in Vlaanderen [eigen nadruk], namelijk dat het Noord-Nederlands de normale taal van die cultuur is, en dat een Vlaams literair idioom eventueel getolereerd kan worden (dan wel liefst met een volkse connotatie eraan gekleefd) maar nooit de norm kan zijn [eigen nadruk]. Dat is een zeer verdedigbare opvatting, die ook volkomen respectabel zou zijn als ze met wat minder machtsargumenten verdedigd zou worden, maar het is niet de enige. Dit is dus een geval waarbij vertalingen een evident geachte vooronderstelling bevestigen in de plaats van ze ter discussie te stellen [eigen nadruk]. (Robyns,2004, p. 198)"

Dat die opvatting "zeer verdedigbaar" is, stel ik ten zeerste in twijfel. Vooral interessant is dit stuk dan ook omwille van dat laatste. In dit deel van ons taalgebied wordt "onze" taalnorm en haar legitimiteit veel te weinig in vraag gesteld.

Drie jaar later en uit Nederlandse hoek:

"Maar waarom, als het Vlaamse literaire auteurs is toegestaan de Nederlandse literatuur te verrijken met hun steevast ‘grappig’ of ‘sappig’ genoemde taaleigen, wordt Vlaamse vertalers dat voorrecht stelselmatig ontzegd? Waarom Vertalersvlaams weren en taboeïseren [eigen nadruk], zolang die taalkleur een goed begrip van de vertaling niet in de weg staat? Of om het in chiquere bewoordingen te zeggen: waarom defectief optreden tegen de import van Vlaamse literatuur en defensief tegen de import van Vlaamse vertalingen? (Hofstede, 2007, p. 6)"


BRONNEN:

Hofstede, R. (2007). De paradox van Denissen. Filter. Tijdschrift over vertalen, 14(1), 5-7.
Robyns, C. (2004). "Eigen vertoog eerst": Vertaling als een bedreiging voor culturele identiteit. In T. Naaijkens, C. Koster, H. Bloemen & C. Meijer (red.), Denken over vertalen: Tekstboek vertaalwetenschap (pp. 197-208). Nijmegen: Uitgeverij Vantilt.